1. خانه
  2. راهنمای اپلای
  3. رزومه و مدارک اپلای

مدرک زبان برای دکتری: چه نمره‌ای لازم است و کی معاف می‌شوید؟

تحریریه‌ی پذیرینو۷ دقیقه مطالعه

مدرک زبان برای دکتری را دپارتمان یا فراخوان همان پوزیشن تعیین می‌کند، نه خود کشور. نمره‌ها از دانشگاهی به دانشگاه دیگر فرق می‌کنند (مثلاً تورنتو برای تحصیلات تکمیلی آیلتس ۷ با حداقل ۶٫۵ در هر بخش می‌خواهد، و بریتانیا برای ویزا سطح B2 را)، ولی راه‌های معافیت و حتی آزمون‌های ارزان‌تر هم وجود دارند. قبل از ثبت‌نام در آزمون، شرط همان دپارتمانی را که می‌خواهید در آن اپلای کنید پیدا کنید و تاریخ آزمون را با مهلت اپلای و اعتبار نمره هماهنگ کنید.

اول بپرسید: چه کسی شرط زبان را تعیین می‌کند؟

خیلی از متقاضی‌ها عدد «آیلتس لازم برای آلمان» یا «برای کانادا» را سرچ می‌کنند و روی همان عدد برنامه می‌ریزند. مشکل این است که برای دکتری معمولاً جواب کشوری وجود ندارد. شرط زبان از سه جا می‌آید و هر کدام می‌توانند با دیگری فرق کنند:

  • قانون ویزا: مثلاً بریتانیا برای ویزای دانشجویی شرط دارد.
  • سیاست دانشگاه یا دانشکده: دانشکده‌ی تحصیلات تکمیلی نمره‌ی حداقل می‌گذارد.
  • فراخوان همان پوزیشن: در اروپا، مخصوصاً ایتالیا و آلمان، هر فراخوان دکتری شرط زبان خودش را می‌نویسد و ممکن است با سایت دانشگاه فرق کند.

پس عددی که باید به آن اعتماد کنید، عددی است که روی صفحه‌ی همان برنامه یا فراخوان نوشته شده. بقیه، از جمله همین مقاله، فقط برای این است که بدانید دنبال چه بگردید.

نمونه‌های واقعی از منبع رسمی

این جدول چند نمونه‌ی مشخص را نشان می‌دهد. این‌ها قاعده‌ی کلی همه‌ی دانشگاه‌های آن کشور نیستند.

موردچه نوشته
ویزای دانشجویی بریتانیا (مقطع دکتری)دانشگاه می‌تواند در CAS تأیید کند که انگلیسی شما حدود سطح B2 یا بالاتر است. راه دیگر آزمون تأییدشده است که در دو سال قبل از درخواست داده شده باشد.
دانشگاه تورنتو (تحصیلات تکمیلی)آیلتس آکادمیک ۷ با حداقل ۶٫۵ در هر بخش، یا تافل iBT حداقل ۹۳. دپارتمان‌ها ممکن است شرط جدی‌تری بگذارند.
بورس دکتری DAAD (آلمان)گواهی نباید از سه سال قدیمی‌تر باشد. معافیت برای متقاضی‌هایی است که از استرالیا، کانادا (به‌جز کبک)، ایرلند، نیوزیلند، سنگاپور، بریتانیا یا آمریکا می‌آیند، یا کارشناسی‌شان را کامل به انگلیسی در یکی از همین کشورها گذرانده‌اند.
دکتری در ایتالیاعدد ثابت کشوری ندارد. هر فراخوان (bando) شرط خودش را می‌نویسد، پس فقط به متن فراخوان نگاه کنید.

در نمونه‌ی DAAD فهرست آزمون‌های پذیرفته‌شده فقط آیلتس و تافل نیست. آزمون‌هایی مثل Duolingo English Test و PTE Academic هم در فهرست انگلیسی آمده‌اند. اگر آزمون ارزان‌تر یا زودتر برگزارشونده‌ای را قبول دارند، لازم نیست حتماً آیلتس بدهید. این را باید برای هر دانشگاه جداگانه چک کنید.

سه راه برای رد کردن شرط زبان

  1. آزمون استاندارد. رایج‌ترین راه. آیلتس آکادمیک، تافل iBT و در بعضی جاها PTE یا دولینگو. فهرست دقیق را روی سایت دانشگاه ببینید.
  2. معافیت با مدرک قبلی. مثلاً تورنتو متقاضی‌ای را که مدرکش را در مؤسسه‌ای با زبان تدریس انگلیسی در کشورهای مشخص گرفته معاف می‌کند، و DAAD هم برای کارشناسی کاملاً انگلیسی در چند کشور معافیت دارد. مدرک ایرانی با تدریس فارسی در این دسته نمی‌گنجد.
  3. ارزیابی خود دانشگاه. در بریتانیا دانشگاه‌هایی که شرایطش را دارند می‌توانند در CAS تأیید کنند که انگلیسی شما در سطح B2 یا بالاتر است. این به سیاست هر دانشگاه بستگی دارد، پس از دپارتمان بپرسید.

چطور شرط زبان یک دانشگاه مشخص را پیدا کنید

  1. صفحه‌ی برنامه‌ی دکتری همان دپارتمان را باز کنید و دنبال «English language requirements» یا «Admission requirements» بگردید.
  2. اگر پوزیشن یک فراخوان مشخص دارد، متن فراخوان (PDF) را بخوانید. شرط زبان اغلب همان‌جا ریز نوشته شده.
  3. اگر مبهم بود، از خود استاد یا ادمین برنامه بپرسید. یک خط کافی است: «Do you accept the Duolingo English Test, or is IELTS required?»
  4. جواب را همراه تاریخ و لینک صفحه یادداشت کنید. شرط‌ها هر سال عوض می‌شوند.

زمان آزمون را با مهلت اپلای هماهنگ کنید

نمره‌ی آزمون تاریخ مصرف دارد. در نمونه‌های بالا ویزای بریتانیا دو سال می‌خواهد و DAAD سه سال، و بعضی دانشگاه‌ها شرط دیگری دارند. اگر آزمون را خیلی زود بدهید، ممکن است تا مهلت اپلای منقضی شود. اگر خیلی دیر بدهید، نمره به‌موقع نمی‌رسد.

قاعده‌ی عملی: آخرین مهلت ثبت‌نام در دانشگاه‌های هدف را بنویسید، دو تا سه ماه عقب‌تر بروید و آنجا را تاریخ آزمون بگذارید. این فاصله جا برای یک بار تکرار آزمون هم می‌گذارد. اگر یکی از آشناها گفته «برای فلان دانشگاه آیلتس لازم نیست»، قبل از حساب کردن روی آن، خودتان صفحه‌ی دانشگاه را ببینید.

برای این‌که ایمیل به استاد را کی بفرستید، راهنمای زمان فرستادن ایمیل به استاد را ببینید. مدرک زبان معمولاً بعد از مکاتبه با استاد لازم می‌شود، ولی مهلت آزمون را باید از همان اول در برنامه بگذارید.

اشتباه‌های رایج

  • برنامه‌ریزی روی عدد یک کشور. برای دکتری، دپارتمان تعیین‌کننده است، نه کشور.
  • آزمون دادن قبل از چک کردن فهرست پذیرفته‌شده‌ها. اگر دانشگاه آزمون دیگری را قبول دارد که ارزان‌تر یا نزدیک‌تر است، پولتان هدر می‌رود.
  • نادیده گرفتن حداقل هر بخش. تورنتو علاوه بر نمره‌ی کل برای هر بخش حداقل گذاشته. نمره‌ی کل ۷ با Writing پایین کافی نیست.
  • ندانستن تاریخ انقضای نمره. قبل از ثبت‌نام آزمون، مدت اعتبار را در سایت دانشگاه ببینید.
  • صبر کردن برای آزمون و عقب انداختن مکاتبه با استاد. این دو کار را موازی جلو ببرید. ایمیل اول به استاد معمولاً نمره‌ی زبان نمی‌خواهد. برای نوشتن آن، راهنمای ایمیل به استاد را ببینید.

کنار مدرک زبان، چه مدارکی لازم است؟

برای دکتری معمولاً رزومه‌ی آکادمیک، پروپوزال پژوهشی و توصیه‌نامه هم می‌خواهند. اگر هنوز رزومه‌تان آماده نیست، راهنمای رزومه‌ی آکادمیک و راهنمای پروپوزال پژوهشی را بخوانید. برای دکتری در آلمان هم مقاله‌ی پیدا کردن استاد در آلمان مفید است.

منابع رسمی

نمونه‌های این مقاله از این منابع گرفته شده‌اند. شرط‌ها هر سال عوض می‌شوند، پس قبل از تصمیم، صفحه‌ی خود دانشگاه را ببینید (آخرین بررسی: مهر ۱۴۰۵).

پرسش‌های کوتاه

برای اپلای دکتری حتماً باید آیلتس بدهم؟

نه همیشه. آیلتس فقط یکی از راه‌هاست. بسته به دانشگاه، تافل، دولینگو و آزمون‌های دیگر هم پذیرفته می‌شود، و در بعضی شرایط (مثلاً مدرک قبلی به زبان انگلیسی از چند کشور مشخص) معافیت هم هست. آخرین حرف را دپارتمان یا فراخوان همان پوزیشن می‌زند.

مدرک زبان دکتری چند سال اعتبار دارد؟

به دانشگاه بستگی دارد. در ویزای دانشجویی بریتانیا، اگر راه آزمون را بروید، آزمون باید در دو سال پیش از درخواست داده شده باشد، و برای بورس DAAD گواهی نباید از سه سال قدیمی‌تر باشد. تاریخ آزمون را طوری بگیرید که تا آخرین مهلت اپلای معتبر بماند.

مدرک کارشناسی ارشد من در ایران است. معافیت زبان می‌گیرم؟

معمولاً نه. معافیت‌های رایج برای مدرکی است که به زبان انگلیسی و در دانشگاهی از فهرست کشورهای انگلیسی‌زبان گرفته شده. دانشگاهی که در ایران به فارسی تدریس می‌کند در این فهرست‌ها نیست. بعضی دپارتمان‌ها نامه‌ی رسمی زبان تدریس را قبول می‌کنند، ولی باید قبل از اپلای از خودشان بپرسید.

قبل از گرفتن آزمون با استاد مکاتبه کنم یا بعد از آن؟

موازی. ایمیل اول به استاد معمولاً نمره‌ی زبان نمی‌خواهد، پس لازم نیست برایش منتظر آزمون بمانید. ولی بهتر است قبل از ثبت‌نام آزمون بدانید دنبال کدام دپارتمان‌ها هستید، تا آزمونی را که آن‌ها قبول دارند بدهید و تاریخش با مهلت اپلای جور باشد.

پذیرش با فاند می‌خواهید؟ به استادی ایمیل بزنید که فاند دارد

موضوع پژوهشی‌تان را فارسی بنویسید. لیست استادهای هم‌موضوع و نشانه‌های بودجه‌شان رایگان است، و ۳ استاد اول، با ایمیل اختصاصی، با ثبت‌نام رایگان باز می‌شود.

پیدا کردن استادها

راهنماهای مرتبط