پذیرینو
- خانه
- راهنمای اپلای
- اپلای دکتری به تفکیک کشور
اپلای دکتری آلمان: پیدا کردن استاد، پوزیشن‌های با حقوق و مکاتبه
در اپلای دکتری آلمان ایمیل به استاد مهم است، ولی برای ارشد معمولاً لازم نیست. دکتری در آلمان اغلب یک شغل با حقوق است: استاد روی یک پروژه‌ی پژوهشی، شما را به‌عنوان پژوهشگر (Wissenschaftliche/r Mitarbeiter/in) استخدام می‌کند. پس سؤال اصلی این است که کدام استاد پروژه‌ی تازه و پول استخدام دارد، و خوشبختانه در آلمان می‌شود این را از پایگاه‌های عمومی فهمید.
ارشد در آلمان: معمولاً بدون استاد
پذیرش ارشد در بیشتر دانشگاه‌های آلمان با کمیتهی برنامه است و از طریق سامانه‌ی دانشگاه یا uni-assist انجام می‌شود. ایمیل به استاد برای پذیرش ارشد معمولاً جواب نمی‌گیرد. استثنا: اگر می‌خواهید پایاننامه یا کار دانشجویی (HiWi) در یک گروه پژوهشی مشخص داشته باشید، بعد از پذیرش ایمیل بزنید.
دو مسیر دکتری
- دکتری فردی: مستقیم زیر نظر یک استاد (Doktorvater/Doktormutter). بیشتر موقعیت‌ها همین شکل‌اند و از طریق خود استاد یا آگهی شغلی دانشگاه پر می‌شوند. ایمیل به استاد مستقیم‌ترین راه است.
- برنامه‌های ساختاریافته: مدرسه‌های دکتری، گروه‌های آموزشی پژوهشی (Research Training Groups) و مدرسه‌های بین‌المللی مؤسسه‌های ماکس پلانک (IMPRS) که فراخوان و ددلاین مشترک دارند. این‌جا اپلای از طریق فراخوان است، ولی ایمیل کوتاه به استادِ هم‌حوزه قبل از اپلای هنوز کمک می‌کند.
در هر دو مسیر، در نهایت دانشکده باید شما را رسماً به‌عنوان دانشجوی دکتری بپذیرد (Annahme als Doktorand/in). شرطش معمولاً مدرک ارشد معادل آلمانی است. وضعیت دانشگاه ایرانی‌تان را در پایگاه anabin چک کنید.
نشانه‌ی بودجه در آلمان
پول دکتری در آلمان بیشتر از پروژه‌ها می‌آید. منبع‌های اصلی:
- DFG: بنیاد پژوهش آلمان. پروژه‌های DFG در پایگاه عمومی GEPRIS با نام استاد جستجو می‌شوند و تاریخ شروع و پایانشان معلوم است. پروژهای که امسال شروع شده، احتمالاً دنبال پژوهشگر است. پروژه‌های بزرگ چندساله مثل Collaborative Research Centres هم چند موقعیت دکتری دارند.
- وزارت پژوهش و صنعت: پروژه‌های وزارت پژوهش آلمان و همکاری‌های صنعتی، مخصوصاً در مهندسی، منبع بزرگ دیگری‌اند و در بخش Acknowledgments مقاله‌ها دیده می‌شوند.
- ERC و Horizon Europe: گرنت‌های اروپایی بزرگ‌اند و معمولاً چند موقعیت دکتری و پست‌داک دارند. در پایگاه CORDIS جستجو می‌شوند.
- مؤسسه‌های پژوهشی: ماکس پلانک، هلمهولتز، فراونهوفر و لایبنیتس هم دانشجوی دکتری می‌گیرند (مدرک از دانشگاه همکار صادر می‌شود). گروه‌های این مؤسسه‌ها معمولاً بودجه‌ی پایدارتری دارند.
پذیرینو بودجه‌دهنده‌های آلمانی و اروپایی را در مقاله‌های اخیری که استاد نویسنده‌ی ارشدشان بوده پیدا می‌کند. مؤسسه‌های پژوهشی مثل ماکس پلانک هم در نتایج می‌آیند، چون آن‌ها هم دانشجوی دکتری می‌پذیرند.
قرارداد و حقوق
موقعیتهای پروژهای در دانشگاه‌های دولتی معمولاً بر پایهی جدول حقوق بخش عمومی (TV-L، رده‌ی E13) است. در آگهی‌ها دو چیز را دقیق بخوانید:
- درصد قرارداد: «100%» یعنی تماموقت؛ «65%» یا «50%» یعنی حقوق به همان نسبت. در مهندسی قرارداد تماموقت رایج‌تر است و در بعضی علوم پایه و زیستی پارهوقت.
- مدت قرارداد: معمولاً سه سال با امکان تمدید. دکتری در آلمان اغلب بیشتر از سه سال طول می‌کشد، پس بپرسید تمدید معمولاً چطور انجام می‌شود.
مسیر دیگر بورس است: بورس‌های پژوهشی DAAD برای دکتری در آلمان و بورس بنیادهای دیگر. بورس معمولاً از قرارداد پروژهای کمتر است و بیمه و بازنشستگی ندارد، ولی آزادی موضوع بیشتری می‌دهد. برای بورس هم معمولاً باید استادی پیدا کنید که موافقت کتبی بدهد. شرایط هر بورس و کشورهای مجاز را در سایت خود DAAD بخوانید. مقایسه‌ی کلی این مدل‌ها در انواع فاند دکتری آمده است.
آگهی‌ها را هم نگاه کنید
برخلاف کانادا، بسیاری از موقعیتهای دکتری آلمان آگهی عمومی دارند. جاهایی که ارزش گشتن دارند:
- صفحه‌ی موقعیتهای شغلی خود دانشگاه‌ها (معمولاً با عنوان Stellenangebote یا Jobs)
- پایگاه دکتری DAAD (PhDGermany)، EURAXESS و سایت‌های آگهی شغلی دانشگاهی آلمان
- صفحه‌ی «Open positions» آزمایشگاه‌ها و صفحه‌ی فراخوان‌های IMPRS
اگر استادی آگهی داده، ایمیلتان باید دقیقاً به همان پروژه بپردازد و به کد آگهی اشاره کند. اگر آگهی نداده، ایمیل عمومی‌تر درباره‌ی موقعیتهای آینده هم رایج و پذیرفته است، مخصوصاً وقتی می‌بینید استاد پروژه‌ی تازه‌ای در GEPRIS دارد.
ایمیل به استاد آلمانی
- رسمی‌تر از آمریکا بنویسید. «Dear Professor Müller» یا «Dear Prof. Dr. Müller» مناسب است؛ اسم کوچک استاد را در خطاب نیاورید.
- کوتاه، دقیق و کامل باشید. استادهای آلمانی معمولاً ایمیل منظم با پیوست کامل را ترجیح می‌دهند: رزومه، و اگر خواسته‌اند ریز نمرات و مدرک‌ها، همه در یک PDF با نام روشن.
- زبان: انگلیسی برای بیشتر دکتریهای علوم و مهندسی کافی است. اگر آلمانی بلدید، در رزومه بنویسید؛ امتیاز است، شرط نیست.
- رزومه: در آلمان رزومه‌ی آکادمیک گاهی با عکس فرستاده می‌شود، ولی دیگر الزامی نیست. ساختار کامل را در راهنمای رزومه آکادمیک ببینید.
- بقیه‌ی قواعد همان است که در راهنمای ایمیل به استاد آمده: اشاره به یک مقاله‌ی مشخص، سوابق مرتبط و یک درخواست روشن.
زمان‌بندی اپلای دکتری آلمان
دکتری آلمان ترم ثابت ندارد؛ موقعیت‌ها هر وقت پروژه شروع شود باز می‌شوند. برای همین ایمیل زدن در تمام سال معنا دارد، نه فقط در فصل اپلای. برنامه‌های ساختاریافته اما ددلاین مشخص دارند که معمولاً در پاییز و زمستان است. وقت ویزا را هم در نظر بگیرید: نوبت سفارت آلمان در تهران معمولاً طولانی است و قرارداد کاری باید زمان شروع واقع‌بینانه داشته باشد.
اگر هنوز بین آلمان و کشورهای دیگر اروپا مرددید، راهنمای دکتری با حقوق در هلند، سوئیس و شمال اروپا مدل مشابهی را در کشورهای دیگر توضیح می‌دهد.
پرسش‌های کوتاه
برای دکتری آلمان زبان آلمانی لازم است؟
برای بیشتر دکتریهای علوم و مهندسی نه؛ زبان کار گروه انگلیسی است. آلمانی برای زندگی روزمره کمک بزرگی است و اگر بلدید در رزومه بنویسید، ولی معمولاً شرط نیست.
دانشجوی دکتری در آلمان حقوق میگیرد؟
در بیشتر موقعیتهای پروژهای بله. شما با قرارداد پژوهشگر (معمولاً بر پایهی جدول حقوق TV-L E13) استخدام میشوید. در رشتههای مهندسی قرارداد اغلب تماموقت و در بعضی رشتهها پارهوقت است.
برای ارشد آلمان باید به استاد ایمیل بزنم؟
معمولاً نه. پذیرش ارشد با کمیتهی برنامه و از روی مدارک است. ایمیل به استاد بیشتر برای دکتری یا برای پیدا کردن کار دانشجویی و پایاننامه بعد از پذیرش معنا دارد.
دکتری آلمان چند سال است؟
معمولاً سه تا چهار سال، و در مهندسی گاهی بیشتر، چون پژوهشگر بخشی از وقتش را روی پروژه یا تدریس می‌گذارد. قرارداد اول اغلب سه‌ساله است و تمدید می‌شود.
استاد اپلای‌تان را پیدا می‌کنیم و ایمیلش را می‌نویسیم
موضوع پژوهشی‌تان را فارسی بنویسید. لیست استادها رایگان است و ۳ استاد اول هم با ثبت‌نام رایگان باز می‌شود.
پیدا کردن استادها