پذیرینو
- خانه
- راهنمای اپلای
- اپلای دکتری به تفکیک کشور
پیدا کردن استاد در کانادا برای ارشد پژوهشی و دکتری: روال دانشکده، NSERC و زمان‌بندی
پیدا کردن استاد در کانادا قدم اول اپلای است: برای ارشد پژوهشی (Thesis-based) و دکتری، معمولاً پیش از پذیرش یا همزمان با آن باید استادی قبول کند سرپرستتان شود. بودجه‌ی دانشجو هم بیشتر از گرنت پژوهشی همان استاد می‌آید. برای همین در کانادا ایمیل به استاد تقریباً اجباری است، و انتخاب استادی که هم هم‌حوزه‌ی شماست و هم بودجه دارد، مهم‌ترین تصمیم اپلای است.
ارشد پژوهشی یا درسی؟
کانادا دو نوع ارشد دارد و روال پیدا کردن استاد برایشان کاملاً فرق می‌کند:
- ارشد پژوهشی (Thesis-based MSc/MASc): پایان‌نامه دارد، معمولاً با حقوق یا کمک‌هزینه همراه است و بدون موافقت یک استاد پذیرش نمی‌گیرید. برای این نوع باید به استاد ایمیل بزنید.
- ارشد درسی (Course-based MEng/MSc): پایان‌نامه ندارد، معمولاً شهریه‌ای است و پذیرش با کمیته‌ی دانشکده است. ایمیل به استاد برای این نوع لازم نیست و معمولاً جواب هم نمی‌گیرد.
بیشتر متقاضی‌های ایرانی دنبال نوع اول‌اند، چون با بودجه همراه است. این راهنما درباره‌ی همین نوع و دکتری است. ساختار ایمیل مخصوص ارشد را در راهنمای ایمیل به استاد برای ارشد پژوهشی ببینید.
روال دانشکده را اول بخوانید
دانشکده‌ها در کانادا سه جور رفتار می‌کنند و قبل از هر ایمیل باید بدانید دانشکده‌ی هدفتان کدام است:
- استاد را قبل از اپلای پیدا کنید: در بسیاری از دانشکدههای مهندسی و علوم، بدون موافقت یک استاد پرونده‌تان اصلاً بررسی نمی‌شود. در فرم اپلای هم باید نام استاد را بنویسید و گاهی نامه‌ی موافقت او را بارگذاری کنید.
- اپلای کنید، استادها پرونده‌ها را می‌بینند: در بعضی دانشکده‌ها پرونده‌ها در یک استخر مشترک قرار می‌گیرند و استادها از میانشان انتخاب می‌کنند. ایمیل به استاد این‌جا هم کمک می‌کند، چون استاد نامتان را در استخر می‌شناسد.
- ایمیل نزنید: معدودی دانشکده صریحاً نوشته‌اند که با استادها تماس نگیرید. به این دستور احترام بگذارید.
این اطلاعات معمولاً در صفحه‌ی «Prospective students»، «How to apply» یا «Finding a supervisor» دانشکده آمده است.
نشانه‌ی بودجه در کانادا
منبع اصلی بودجه‌ی پژوهش در علوم و مهندسی کانادا NSERC است؛ در علوم پزشکی CIHR و در علوم انسانی و اجتماعی SSHRC. استادی که گرنت فعال از این‌ها دارد، معمولاً می‌تواند به دانشجو حقوق بدهد. راه‌های بررسی:
- بخش Acknowledgments مقاله‌های اخیر. نام NSERC یا CIHR در مقاله‌های دو سال اخیر، آن هم در مقاله‌هایی که خود استاد نویسنده‌ی آخر بوده، نشانه‌ی خوبی است.
- پایگاه گرنت‌های NSERC. عمومی است و با نام استاد جستجو می‌شود. گرنت Discovery گرنت پایه‌ی بیشتر استادهای علوم و مهندسی است و معمولاً پنج‌ساله است.
- همکاری با صنعت. پروژه‌های Mitacs و گرنت‌های مشترک با شرکت‌ها رایج‌اند و خیلی وقت‌ها برای دانشجو بودجه‌ی جدا دارند.
پذیرینو بودجه‌دهنده‌های کانادایی را در مقاله‌های اخیری که استاد نویسنده‌ی ارشدشان بوده پیدا می‌کند و کنار نامش نشان می‌دهد. بودجه‌ی هم‌نویسنده‌های خارجی را حساب نمی‌کند، چون آن پول به آزمایشگاه این استاد نمی‌رسد.
پکیج فاند در کانادا
فاند ارشد پژوهشی و دکتری در کانادا معمولاً از چند تکه ساخته می‌شود:
- سهم استاد: از گرنت پژوهشی‌اش، به‌عنوان دستیار پژوهشی.
- دستیاری آموزشی (TA): چند ساعت در هفته کمک به تدریس یا تصحیح.
- بورس‌های دانشگاه: بورس‌های ورودی و داخلی که دانشکده خودش به دانشجوهای پذیرفته‌شده می‌دهد.
بسیاری از دانشگاه‌ها برای دانشجوی دکتری حداقل فاند سالانه اعلام می‌کنند و در نامه‌ی پذیرش مبلغ هر تکه را می‌نویسند. وقتی پیشنهاد گرفتید، مبلغ کل را با شهریه‌ی بین‌المللی و هزینه‌ی زندگی همان شهر مقایسه کنید؛ در بعضی دانشگاه‌ها شهریه‌ی دانشجوی بین‌المللی دکتری با بورس جبران می‌شود و در بعضی نه. فرق RA، TA و بورس را در انواع فاند دکتری ببینید.
کدام دانشگاه‌ها؟
پیدا کردن استاد در کانادا فقط به چند دانشگاه معروف محدود نیست. رقابت برای دانشگاه‌هایی مثل تورنتو، UBC، مک‌گیل و واترلو خیلی زیاد است. کانادا اما ده‌ها دانشگاه پژوهشی خوب دیگر هم دارد، از آلبرتا و کلگری تا اتاوا، کوئینز، دالهاوزی و ساسکاچوان، که استادهای فعال و بودجه‌ی خوب دارند و متقاضی ایرانی کمتری سراغشان می‌رود. لیست متعادل ترکیبی از هر دو است.
به استادهای تازه‌استخدام هم توجه کنید؛ کسانی که یکی دو سال است به دانشگاه آمده‌اند و آزمایشگاهشان را تازه راه انداخته‌اند. این استادها معمولاً بودجه‌ی راه‌اندازی (Startup) دارند و اولین دانشجوهایشان را همین حالا جذب می‌کنند. پذیرینو این‌ها را با برچسب «تازه به این دانشگاه آمده» نشان می‌دهد.
از ارشد به دکتری
در بسیاری از دانشگاه‌های کانادا، دانشجوی ارشد پژوهشی که عملکرد خوبی دارد می‌تواند بعد از یک سال بدون فارغ‌التحصیلی به دکتری منتقل شود (Fast-track یا Transfer to PhD). اگر لیسانس دارید و دکتری مستقیم برایتان سخت است، ارشد پژوهشی با استادی که دکتری هم می‌گیرد مسیر واقع‌بینانه‌ای است. این را می‌توانید در ایمیل دوم یا جلسه بپرسید.
زمان‌بندی
- ورود سپتامبر (شهریور): ددلاین بیشتر دانشکده‌ها از آذر تا بهمن سال قبل است. ایمیل به استاد را از شهریور تا آبان شروع کنید.
- ورود ژانویه و مه: بسیاری از دانشکدههای کانادا ورود زمستان و تابستان هم دارند. اگر استادی گفت برای سپتامبر جا ندارد، بپرسید برای ژانویه یا مه چطور.
- ویزا: روند مجوز تحصیل کانادا برای متقاضی‌های ایرانی معمولاً چند ماه طول می‌کشد و قوانینش در سال‌های اخیر چند بار عوض شده است. شرایط فعلی را از سایت رسمی IRCC بخوانید و اگر پذیرش گرفتید، همان روز مدارک ویزا را آماده کنید.
ایمیل به استاد کانادایی
قواعد کلی همان است که در راهنمای ایمیل به استاد آمده. سه نکته‌ی مخصوص کانادا:
- در موضوع ایمیل نوع برنامه را دقیق بنویسید: «thesis-based MASc» با «MEng» فرق دارد و استاد از همان موضوع می‌فهمد درخواستتان به او مربوط است یا نه.
- معدل را همانطور که در ریز نمرات آمده بنویسید (مثلاً ۱۷٫۸ از ۲۰). اگر ارزشیابی رسمی مثل WES دارید، معادلش را هم کنارش بیاورید.
- اگر دانشکده نامه‌ی موافقت استاد می‌خواهد، بعد از جواب مثبت مؤدبانه بپرسید که آیا آن را برایتان در سامانه ثبت می‌کند. استادها گاهی این مرحله را فراموش می‌کنند.
اگر استاد جواب نداد، ده تا چهارده روز بعد یک فالوآپ کوتاه بفرستید.
پرسش‌های کوتاه
برای ارشد کانادا باید به استاد ایمیل بزنم؟
فقط برای ارشد پژوهشی (Thesis-based MSc یا MASc). برای ارشد درسی (Course-based یا MEng) پذیرش با دانشکده است و ایمیل به استاد لازم نیست.
فاند ارشد و دکتری کانادا از کجا می‌آید؟
معمولاً ترکیبی از گرنت استاد (مثل NSERC Discovery)، دستیاری آموزشی (TA) و بورس‌های دانشگاه. بسیاری از دانشگاه‌ها برای دانشجوی دکتری حداقل فاند سالانه اعلام می‌کنند.
اگر استاد برای سپتامبر جا نداشت چه کنم؟
بپرسید برای ورود ژانویه یا مه چطور. بسیاری از دانشکدههای کانادا سه ترم ورود دارند و استادها گاهی برای ترم بعد جا دارند.
معدل را در ایمیل و رزومه چطور بنویسم؟
همانطور که در ریز نمرات آمده، مثلاً ۱۷٫۸ از ۲۰. اگر ارزشیابی رسمی مثل WES دارید، معادل آن را هم کنارش بیاورید. تبدیل دستی و غیررسمی را ننویسید.
استاد اپلای‌تان را پیدا می‌کنیم و ایمیلش را می‌نویسیم
موضوع پژوهشی‌تان را فارسی بنویسید. لیست استادها رایگان است و ۳ استاد اول هم با ثبت‌نام رایگان باز می‌شود.
پیدا کردن استادها